1. Grota Łokietka
Grota Łokietka to największa jaskinia w Ojcowskim Parku Narodowym, położona 125 metrów ponad dnem Doliny Sąspowskiej. Jej łączna długość wynosi 320 metrów, a różnica poziomów to siedem metrów. Wewnątrz znajdują się takie formacje jak stalagmity i duży słup naciekowy zwany Orłem. Temperatura w jaskini utrzymuje się na poziomie 7-8 stopni Celsjusza.
Legenda głosi, że Władysław Łokietek ukrywał się tutaj przed królem Czech Wacławem II przez sześć tygodni. Jaskinia składa się z kilku korytarzy i sal, w tym Sali Rycerskiej oraz Sypialni, gdzie według podań Łokietek miał spać. Jaskinię można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem.
Lokalizacja: okolice Ojcowa, Jura Krakowsko-Częstochowska, województwo małopolskie.
2. Jaskinia Raj
Jaskinia Raj, położona w pobliżu Chęcin w Górach Świętokrzyskich, jest jednym z najpiękniejszych przykładów jaskiń krasowych w Polsce. Jej długość wynosi 240 metrów, z czego 180 metrów jest dostępnych dla turystów. Wyróżnia się unikalnym zagęszczeniem stalaktytów i stalagmitów, co przyciąga tysiące zwiedzających rocznie.
W jaskini odkryto narzędzia neandertalczyków sprzed 50 tysięcy lat oraz szczątki zwierząt, takich jak mamuty i nosorożce włochate. Temperatura w jaskini wynosi 8-10 stopni Celsjusza, a wilgotność dochodzi do 95%.
Lokalizacja: okolice Chęcin, Góry Świętokrzyskie, województwo świętokrzyskie.
3. Jaskinia Nietoperzowa
Jaskinia Nietoperzowa znajduje się w Dolinie Będkowskiej na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Ma ponad 300 metrów długości, a jej wnętrza obejmują formacje takie jak wodospad naciekowy i kotły wirowe. W XIX wieku z jaskini wydobywano nawóz fosforowy, powstający z odchodów nietoperzy.
W jaskini odkryto ślady obecności człowieka, w tym fragmenty naczyń glinianych. Co ciekawe, była planem filmowym dla „Ogniem i mieczem” oraz „Legendzie o św. Mikołaju”.
Lokalizacja: okolice Jerzmanowic, Jura Krakowsko-Częstochowska, województwo małopolskie.
4. Jaskinia Niedźwiedzia
Jaskinia Niedźwiedzia w Masywie Śnieżnika to jedna z najdłuższych i najgłębszych jaskiń w Polsce. Jej korytarze mają długość 5 kilometrów i sięgają 100 metrów głębokości. Odkryta w 1966 roku, od 1977 roku jest rezerwatem przyrody.
W jaskini znaleziono kości wymarłych zwierząt, takich jak niedźwiedzie jaskiniowe czy lwy jaskiniowe. Turyści mogą zwiedzać jej środkową część, gdzie na trasie o długości 360 metrów można podziwiać stalaktyty, stalagmity oraz inne formacje naciekowe.
Lokalizacja: okolice Kletna, Masyw Śnieżnika, województwo dolnośląskie.
5. Jaskinia Mroźna
Znajdująca się w Dolinie Kościeliskiej Jaskinia Mroźna to popularna atrakcja turystyczna Tatr. Jej długość wynosi ponad 760 metrów, a różnica poziomów to 41,6 metra. Trasa turystyczna ma 300 metrów długości, a w jaskini panuje chłód, z temperaturą około 6 stopni Celsjusza.
Nazwa jaskini pochodzi od białego osadu zwanego mlekiem wapiennym, przypominającego szron. Turyści mogą podziwiać Wielką Komorę oraz dwa sztuczne jeziorka – Piaskowe i Sabałowe.
Lokalizacja: Dolina Kościeliska, Tatry, województwo małopolskie.
6. Jaskinia Mylna
Jaskinia Mylna, również położona w Dolinie Kościeliskiej, to idealne miejsce dla bardziej doświadczonych turystów. Ma długość 1630 metrów, a jej najniższe poziomy pozostają niedostępne dla zwiedzających. Trasa turystyczna wynosi 300 metrów i wymaga latarki oraz ostrożności, ponieważ korytarze są ciasne i wilgotne.
Podczas zimy w jaskini pojawiają się lodowe stalaktyty i stalagmity, a temperatury spadają poniżej zera.
Lokalizacja: Dolina Kościeliska, Tatry, województwo małopolskie.
7. Smocza Jama w Krakowie
Smocza Jama to legendarna jaskinia znajdująca się pod Wzgórzem Wawelskim. Jej długość wynosi 276 metrów, z czego trasa turystyczna obejmuje 82 metry. Wejście do niej znajduje się na zamku, a wyjście prowadzi do rzeźby Smoka Wawelskiego.
Jaskinia była opisywana już w średniowiecznych kronikach i miała różne funkcje na przestrzeni wieków – od karczmy po dom publiczny. Ostatecznie w 1974 roku została otwarta dla turystów.
Lokalizacja: Wzgórze Wawelskie, Kraków, województwo małopolskie.
