Co to jest niepłodność partnerska?

co-to-jest-nieplodnosc-partnerska

Niepłodność stanowi coraz istotniejszy problem społeczny nie tylko w Polsce. Według statystyk z problemem braku spontanicznego zajścia w ciążę może borykać się nawet co piąta para w wieku rozrodczym w naszym kraju. Przyczyny niepłodności mogą być różne i wynikać z czynnika żeńskiej lub męskiej niepłodności. Diagnostyka i leczenie obejmują zawsze obojga partnerów. W artykule przedstawiamy najczęstsze przyczyny niepłodności kobiet i mężczyzn. Wyjaśniamy, na czym polega diagnostyka niepłodności i jak przebiega leczenie niepłodności.

Kiedy można mówić o niepłodności partnerskiej?

Niepłodność małżeńska lub partnerska to sytuacja, w której po roku regularnych starań bez stosowania antykoncepcji partnerce nie udaje się zajść w ciążę. Wówczas, zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia WHO można mówić o niepłodności partnerskiej, która wymaga dalszej diagnostyki najlepiej w klinice, specjalizującej się leczeniu niepłodności. Dysponują one technologiami i personelem posiadającym wiedzę i doświadczenie, aby doprowadzić do upragnionej ciąży. W specjalistycznej placówce partnerzy poddawani się badaniom diagnostycznym, które mają na celu wskazanie źródła niepłodności i braku ciąży. W zależności od wyników badań lekarz prowadzący decyduje o pogłębionej diagnostyce i metodach leczenia, które w danym przypadku najbardziej rokują uzyskaniem ciąży. Diagnostyka niepłodności ma również na celu wykluczenie bezpłodności, czyli całkowitej niezdolności do posiadania biologicznych dzieci.

Na czym polega diagnostyka niepłodności?

Skuteczne leczenie niepłodności poprzedzone jest szczegółową diagnostyką, mającą na celu określenie przyczyn, które uniemożliwiają zajście w ciążę. Panel badań mających na celu rozpoznanie źródła problemu niepłodności jest szeroki i dobierany indywidualnie do każdego przypadku.

O krótkie opisanie procedury diagnostycznej u pacjentów, którzy zgłaszają się o pomoc w zajściu w ciążę poprosiliśmy naszego rozmówcę, specjalistę z Centrum Leczenia Niepłodności Angelius w Katowicach: Diagnostyka niepłodności zawsze rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu lekarskiego z obojgiem partnerów, analizy dotychczasowej dokumentacji medycznej oraz serii podstawowych badań. U kobiet konieczne jest wykonanie m.in. badania ginekologicznego z USG, badań hormonalnych, badania rezerwy jajnikowej oraz monitoringu cyklu. U mężczyzn podstawowym testem diagnostycznym jest badanie nasienia, które pozwala ocenić męską płodność na podstawie parametrów nasienia tj. objętość, koncentracja, ruchliwość i morfologia plemników, których normatywne wartości określa WHO.

Jakie są najczęstsze przyczyny niepłodności u kobiet?

U kobiet najczęściej występującymi przyczynami niepłodności są przede wszystkim: nieregularne cykle i zaburzenia owulacji spowodowane nieprawidłowościami gospodarki hormonalnej, zespół policystycznych jajników (PCOS), endometrioza, nieprawidłowe zmiany w jajnikach, macicy, jajowodach (np. niedrożność jajowodów, torbiele jajników, mięśniaki macicy), anomalie w budowie układu rozrodczego, zaburzenia immunologiczne i genetyczne, przebyte infekcje i zabiegi ginekologiczne. Dodatkowymi czynnikami zwiększającymi ryzyko niepłodności są środowisko i styl życia. Palenie papierosów, spożywanie alkoholu i inne używki, stosowanie niektórych leków, brak aktywności fizycznej, nieprawidłowa dieta, permanentny stres mogą przyczynić się do problemów kobiety z zajściem w ciążę.

Jakie są najczęstsze przyczyny niepłodności u mężczyzn?

Najczęstszą przyczyną męskiej niepłodności jest słaba jakość nasienia. Badanie, które służy do określenia jego parametrów to seminogram (lub spermiogram). Problemy z płodnością mogą wynikać z niskiej ogólnej liczby plemników, małej koncentracji w ejakulacie, słabej żywotności i nieprawidłowościach w ich budowie. Interpretacja wyników odbywa się na podstawie norm ustalonych przez WHO. W pogłębionej diagnostyce niepłodności męskiej lekarz może zlecić badania genetyczne, badanie fragmentacji DNA plemników, badanie stresu oksydacyjnego. U źródeł niepłodności męskiej i słabej jakości nasienia mogą być choroby ogólnoustrojowe (świnka, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby serca, choroby tarczycy, choroby nowotworowe), infekcje układu moczowo-płciowego, żylaki powrózka nasiennego, wady anatomiczne w budowie jąder, przerost prostaty, niedrożność lub brak nasieniowodów, zaburzenia erekcji i wiele innych. Również w przypadku niepłodności męskiej istnieje szereg czynników środowiskowych, które obniżają jakość nasienia. Przegrzanie jąder, nieodpowiednia bielizna, otyłość, palenie tytoniu, narkotyki, alkohol, kofeina to przykłady czynników, które sprzyjają niepłodności.

W jaki sposób można leczyć niepłodność?

Zaplanowanie skutecznego leczenia niepłodności jest możliwe tylko po wykonaniu dokładnej diagnostyki obu partnerów i określeniu przyczyn problemów z zajściem w ciążę. Warto pamiętać, że nie zawsze możliwe jest rozpoznanie przyczyn trudności w zajściu w ciążę. Ten stan to niepłodność idiopatyczna. W zależności od wyników dotychczasowych badań specjalista leczenia niepłodności, we współpracy z pacjentami, ustala optymalny sposób leczenia. Może zlecić wykonanie dalszej diagnostyki i na tej podstawie zakwalifikować pacjentów na przykład do zabiegu inseminacji domacicznej, czyli metody polegającej na wprowadzeniu nasienia partnera bezpośrednio do jamy macicy lub procedury in vitro, czyli zapłodnienia pozaustrojowego.